Nguyên nhân nấc cụt là gì? Cách chữa nấc cụt cho người lớn và trẻ em

Nguyên nhân nấc cụt

Hôm nay, tôi và các bạn sẽ cùng nhau tìm hiểu về một chủ đề khá là thú vị đó là: nguyên nhân nấc cụt và cách chữa nấc cụt hiệu quả. Chắc hẳn đến thời điểm này, trong mỗi chúng ta, ai cũng từng bị nấc cụt một lần trong đời. Có khi nó chỉ đến một vài phút rồi đi, có khi ở lại cả vài tiếng, vài ngày và đem tới nhiều phiền phức, khó chịu. Tìm hiểu về nguyên nhân nấc cụt sẽ giúp bạn hiểu tổng quan về bệnh, đồng thời biết các mẹo chữa nấc cụt đơn giản mà hiệu quả nhất.

Nấc cụt có đặc điểm gì?

Nấc cụt được y học định nghĩa là hội chứng kích động cơ hoành đồng bộ (synchronous diaphragmatic flutter – SDF). Đây là hiện tượng liên quan đến hoạt động của cơ hoành và sự hô hấp của cơ thể. Để hiểu được nguyên nhân nấc cụt là gì, trước tiên cần phải biết được cơ chế hô hấp và sự vận động của cơ hoành diễn ra như thế nào đã.

Tại sao lại bị nấc cụt

Tại sao lại bị nấc cụt

Trong khoang ngực chúng ta tồn tại một cơ quan, ngăn cách giữa lồng ngực và ổ bụng, được gọi tên là cơ hoành. Theo Wikipedia định nghĩa, cơ hoành là một vân cơ dẹt, rộng, hình vòm, đóng vai trò quan trọng trong sinh lý hô hấp của con người. Sự thay đổi co giãn của cơ hoành làm thay đổi thể tích của lồng ngực hình thành hoạt động hít vào và thở ra, cụ thể:

  • Khi cơ hoành co, thể tích lồng ngực tăng lên khiến cho áp suất giảm, không khí tràn vào phổi, chúng ta thực hiện hoạt động hít vào.
  • Ngược lại, khi cơ hoành giãn, thể tích lồng ngực giảm xuống khiến cho áp suất lúc này tăng lên, không khí từ phổi đi ra ngoài đồng thời chúng ta thực hiện hoạt động thở ra.
Cơ chế hoạt động hô hấp của cơ hoành

Cơ chế hoạt động hô hấp của cơ hoành

Trong quá trình thực hiện hoạt động hô hấp này, nếu vì một nguyên nhân nào đó kích thích cơ hoành đột ngột, khiến nó co thắt một cách không tự chủ và tống không khí ra ngoài buồng phổi. Luồng không khí này làm cho nắp thanh quản đóng lại, tạo ra tiếng nấc cục. Kèm theo tiếng nấc, có thể có hiện tượng run rẩy hoặc co giật nhẹ ở đầu và hai vai.

Ở mỗi người khác nhau thì thời gian và tần suất bị nấc cũng khác nhau. Trung bình tần suất nấc sẽ từ 2 đến 60 cái/phút và kéo dài một vài phút đến vài giờ, thay đổi theo thể trạng mỗi người. Tuy nhiên nếu nấc cụt diễn ra từ 48 giờ trở lên, thì đó không còn là một hội chứng cơ hoành bị kích động đồng bộ nữa, mà là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh tiềm ẩn bên trong cơ thể.

Nguyên nhân nấc cụt

Nguyên nhân hình thành nấc cụt hay nấc cụt đều là tự phát sinh với sự tác động của nhiều yếu tố bên ngoài như:

  • Ăn uống quá nhanh: khi ăn uống quá nhanh, dạ dày bị phồng lên nhanh chóng. Để làm dịu dạ dày, cơ thể sẽ điều tiết một lượng axit trong dạ dày trào ngược lên, đẩy vào trong thực quản. Sự kích ứng thích một cách đột ngột này dẫn tới co thắt của cơ hoành, sinh ra nấc cục.
Bị nấc cụt là do ăn quá nhanh

Bị nấc cụt là do ăn quá nhanh

  • Rối loạn điện giải: để đảm bảo các chức năng trong cơ thể hoạt động một cách bình thường, cơ thể chúng ta phải cân bằng và duy trì các chất khoáng như clo, canxi, magie, kali, natri… ở một mức độ ổn định. Sự mất cân bằng hàm lượng chất khoáng này trong cơ thể gây ra rối loạn điện giải, nấc cụt, rối loạn tiêu hóa và nhiều bệnh lý khác.
  • Nguyên nhân khác: ngoài ra, nguyên nhân nấc cụt có thể do cơ thể thiếu nước, ăn nhiều đồ ăn, gia vị cay nóng, nói lớn, cười lớn hoặc khi đang ăn đồ ăn lạnh lại chuyển sang nóng một cách đột ngột.
  • Việc sử dụng nhiều đồ uống có cồn như rượu bia, các chất kích thích như thuốc lá, heroin, các chất kích thích giảm đau mạnh như Morphine, và Oxycodone đều gây ra nấc cục.
  • Cơ thể thiếu vitamin cũng là nguyên nhân nấc cụt.
  • Nấc cụt cũng có thể do bệnh lý hình thành từ các khối u, hoặc ảnh hưởng của phương pháp hóa trị.

Nguyên nhân nấc cụt ở trẻ sơ sinh

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh

Có một sự thật thú vị mà chắc hẳn nhiều bạn không biết rằng ngay từ khi còn là thai nhi, các bé đã biết nấc cụt. Hiện tượng này diễn ra, được cho là cơ chế tự phòng vệ của trẻ, ngăn không cho dịch ối tràn vào màng phổi.

Ở giai đoạn bú sữa mẹ, nguyên nhân nấc cụt ở trẻ sơ sinh có thể là do chịu đói, do bú quá nhanh hoặc quá nhiều. Do đó, người mẹ cần cân đối thời gian cho con bú, đồng thời cho các bé bú ở tư thế đầu cao hơn thân để tránh bị nấc cục.

Hay bị nấc là bệnh gì?

Thường thì nấc cụt không kéo dài. Nó chỉ kéo dài vài phút hoặc vài giờ. Tuy nhiên, nếu bị nấc trên 48 giờ và lặp lại có chu kỳ thì đó là có thể là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý mà chúng ta không thể coi thường.

Ung thư phổi

Sự phát triển của các tế bào ung thư trong phổi, có thể là nguyên nhân nấc cụt cùng với đó là ho kéo dài, ho ra máu, đau tức vùng ngực. Ung thư phổi thường hay xuất hiện ở người hút thuốc lá hay thường xuyên hít phải khói bụi ô nhiễm. Do đó, chúng ta phải có biện pháp chủ động, tự phòng ngừa và bảo vệ cơ thể. Đồng thời khám sức khỏe định kỳ thường xuyên 6 tháng 1 lần sẽ giúp sớm phát hiện bệnh và điều trị kịp thời.

Suy thận

Nguyên nhân nấc cụt do bị suy thận

Nguyên nhân nấc cụt do bị suy thận

Bị nấc cụt liên tục và diễn ra dài ngày là triệu chứng của bệnh suy thận, khi cơ thể đã mất khả năng lọc và đào thải nước tiểu. Nếu không kịp thời điều trị, tình trạng suy thận sẽ tiến triển với nhiều triệu chứng như: đau đầu, chóng mặt, nôn mửa, da xanh tát, cơ thể phù nề, chán ăn bỏ bữa, tiểu đêm, đi tiểu nhiều lần.

Rối loạn đường tiêu hóa

Nguyên nhân nấc cụt do rối loạn tiêu hóa là do dạ dày bị căng chướng, gây đầy hơi, chướng bụng, khó chịu vùng thượng vị dạ dày và xung quanh rốn. Rối loạn tiêu hóa làm ảnh hưởng đến hoạt động hấp thụ chất dinh dưỡng và đào thải cặn bã ra khỏi cơ thể: phân lỏng, đi ngoài ra nước, thức ăn không được tiêu hóa, đầy bụng, ăn không tiêu…

Khi xuất hiện những dấu hiệu này, hãy thay đổi ngay chế độ ăn của bạn và xây dựng một thực đơn khoa học, hợp lý:

  • Ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi.   
  • Giảm các đồ ăn chiên xào, nhiều dầu mỡ, ăn nhiều đồ luộc, hấp.
  • Hạn chế đồ ăn nhanh.
  • Giảm các đồ uống có gas, có cồn, cà phê…

Viêm dạ dày, viêm ruột

Bị nấc cụt kéo dài, kèm theo đó là hiện tượng buồn nôn, ợ chua, đau bụng, tiêu chảy, sốt… thì nguyên nhân nấc cụt là do bạn đã bị viêm dạ dày hoặc viêm ruột. Nếu thấy có các triệu chứng trên, hãy tới ngay các cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất để khám và điều trị, tránh kéo dài, để lâu, sẽ phát sinh nhiều biến chứng.

Cách chữa nấc cụt cho người lớn và trẻ em

Hiện tượng nấc cụt thường sẽ tự khỏi mà không cần phải uống thuốc hay sử dụng bất kỳ một biện pháp can thiệp của y học nào. Tuy nhiên, nếu muốn thoát khỏi sự khó chịu do nấc gây ra một cách nhanh chóng, bạn có thể tham khảo một số mẹo dân gian sau. Đã nhiều người áp dụng và tỷ lệ thành công là gần như hoàn toàn.

  • Dùng 2 ngón tay bịt chặt lỗ tai lại. Vài phút sau, thả tay ra và uống vài ngụm nước lạnh nhỏ, nấc cụt sẽ tự nhiên biến mất. Chú ý là không ấn tay quá sâu và quá mạnh vào bên trong lỗ tai.
Mẹo chữa nấc cụt

Mẹo chữa nấc cụt

  • Đưa lưỡi ra ngoài hết cỡ và giữ nguyên trong vòng 5 giây. Thực hiện động tác này 5-6 lần, cơn nấc sẽ tự khỏi.
  • Ngửi hạt tiêu. Cách làm này sẽ khiến bạn hắt xì và cơn nấc cụt cũng theo đó mà chấm dứt.
  • Hít một hơi thật sâu vào trong lồng ngực rồi giữ nguyên từ 10 đến 15 giây rồi từ từ thở ra. Thực hiện động tác này vài lần là hết nấc.
  • Thu hút sự chú ý của người khác. Mẹo này chỉ dùng khi người thực hiện không phải là người bị nấc. Hãy thử đập mạnh vào vai, tranh luận hoặc tạo bất ngờ cho người bị nấc như hét lớn vào họ. Sự kích thích về âm thanh này khiến cho các dây thần kinh thính giác truyền xung thần kinh tới dây thần kinh phế vị, làm giãn cơ hoành, khiến cơ thể hết nấc.
  • Nín thở: là một mẹo chữa nấc rất hữu hiệu. Bạn nín thở trong vòng 10 giây, dùng tay bịt chặt cả mũi và miệng. Khi cảm thấy cơn nấc đã qua đi, thở ra để kích thích lưu thông máu lên não.
  • Cù nách: việc cù nách sẽ khiến người đó buồn cười và quên đi cơn nấc. Cách làm này được nhiều người áp dụng và cho rằng rất hiệu quả.
  • Ngậm một viên đá lạnh hoặc áp nó vào cạnh hầu, sau vài phút cơn nấc sẽ biến mất.
  • Ăn đường hoặc kẹo ngọt: vị ngọt ngào của viên đường hoặc kẹo sẽ đánh thu hút mọi sự tập trung suy nghĩ của bạn, khiến bạn tập trung vào nó và quên đi cơn nấc.
Mẹo chữa nấc cụt bằng đường

Mẹo chữa nấc cụt bằng đường

  • Uống từng ngụm nước nhỏ đến khi hết nấc. Đây cũng là cách chữa nấc cụt mà nhiều người áp dụng.

Thuốc chữa nấc cụt

Khi hiện tượng nấc cụt xảy ra trên 48 giờ, bệnh nhân có thể sử dụng các loại thuốc sau đây để chấm dứt cơn nấc: Chlorpromazin, Metoclopramid, Baclofen. Khi sử dụng nhất định phải tham khảo kỹ ý kiến của dược sĩ bán thuốc để tránh tác dụng phụ. Sau khi hết cơn nấc, hãy tới bệnh viêm khám để xem có bị mắc thêm căn bệnh nào không.

Phòng ngừa nấc cụt như nào?

  • Ăn chậm, nhai kỹ: Thức ăn không được nhai kỹ khi đi vào dạ dày sẽ đem theo không khí, gây đầy bụng, kích thích dây thần kinh phế vị, hình thành nên hiện tượng nấc cụt. Nhai kỹ sẽ giúp phòng ngừa nguyên nhân nấc cụt này. Hơn nữa, nhai kĩ cũng giúp hoạt động tiêu hóa và hấp thụ thức ăn được tốt hơn.
  • Không ăn các đồ ăn và gia vị cay nóng: các loại thực phẩm này khi đi vào cơ thể sẽ khiến cơn nấc khó chấm dứt hơn. Ngoài ra, nó còn gây kích thích lên dạ dày và ống tiêu hóa, gây khó chịu, trào ngược dạ dày, ăn nhiều đồ cay nóng có thể gây viêm loét dạ dày.
Phòng ngừa nấc cụt bằng cách không ăn cay

Phòng ngừa nấc cụt bằng cách không ăn cay

  • Không nên ăn quá no: nguyên nhân nấc cụt có thể do ăn quá no. Tín hiệu thông báo no chuyển từ dạ dày tới não bộ chậm, không nhanh bằng các tín hiệu khác. Do đó, nên ăn từ từ, khi cơ thể cảm thấy hơi no nghĩa là bạn đã ăn đủ rồi. Qua 5-10 phút, tín hiệu no sẽ truyền tới não bộ và cơ thể bạn sẽ truyền đi cảm giác no bụng.
  • Kiêng hoặc hạn chế sử dụng các loại đồ uống có cồn: các loại đồ uống này đầu tiên là không tốt đối với cơ thể. Thứ hai là khiến thực quản hoạt động nhiều và liên tục, bị giãn nở và là nguyên nhân gây nấc cụt.

Bài viết này đã cung cấp cho bạn đầy đủ thông tin về nguyên nhân nấc cụt, cách chữa trị và phòng tránh hiệu quả. Cảm ơn các bạn đã đón đọc và chúc các bạn có nhiều sức khỏe.

 

1 2 3 4