Cây khúc khắc là cây gì? Cây khúc khắc ngâm rượu có tác dụng gì?

Cây khúc khắc là cây gì? Cây khúc khắc ngâm rượu có tác dụng gì?

Cây khúc khắc hay còn gọi là thổ phục linh là một dược liệu quan trọng, được sử dụng nhiều trong các bài thuốc y học cổ truyền. Vậy cây khúc khắc có những đặc điểm gì? Cây khúc khắc có tác dụng gì và cây khúc khắc chữa bệnh gì? Tất cả những thắc mắc đó sẽ được giải đáp qua bài viết sau.

Cây khúc khắc là cây gì?

Ngoài tên gọi thổ phục linh ra, cây khúc khắc còn có nhiều tên gọi khác như củ Kim cang, cây Dây chắt, cậm cù, dây khum, Mọt hoi đòi (tiếng Dao),khau đâu (tiếng Tày), tơ pớt…

Theo khoa học, cây khúc khắc còn được gọi là HETEROSMILAX ERYTHRANTHA Baill thuộc họ SMILACAEAE.

Hình ảnh cây khúc khắc

Hình ảnh cây khúc khắcHình ảnh cây khúc khắc

Hình ảnh cây khúc khắc

Hình ảnh cây khúc khắc

Hình ảnh cây khúc khắc

Đặc điểm sinh học của cây khúc khắc

Cây khúc khắc là một loại cây thân leo sống lâu năm, thân mềm và không có gai.

Lá cây khúc khắc mọc so le, thường có hình bầu dục hoặc trái xoan, chiều dài trung bình từ 5-11 cm, rộng trung bình 3-5 cm. Lá cây khúc khắc có hình trái tim cuống lá, đầu trên nhọn, có cuống dài, mang theo tua cuốn mỏng và dài do lá kèm biến đổi mà thành. Mặt trên của lá màu sáng bóng, mắt dưới lại có màu nhạt hơn và trắng như có phấn.

Hoa khúc khắc phân làm hoa đực và hoa cái riêng biệt. Cụm học hình tán mọc ở kẽ lá, màu hồng hạt hoặc điểm chất đỏ. Mùa hoa thường vào tháng 5 tháng 6 hằng năm.

Quả khúc khắc hình cầu, mọng, đường kính 6-8 mm, khi chín chuyển màu đen, chứa từ 2-4 hạt hình trứng. Mùa quả khúc khắc từ tháng 7-10.

Cây khúc khắc phân bố ở đâu?

Cây khúc khắc phân bố chủ yếu tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới ở các nước châu Á, chủ yếu như Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, và một số nước Đông Nam Á như Campuchia, Lào, Thái Lan, Mianma…

Ở Việt Nam, cây được tìm thấy chủ yếu trong các cánh rừng nơi vùng núi hoặc trung du, dọc từ Bắc Bộ và tới Trung, Nam Bộ như: Lạng sơn, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Nghệ An, Quảng Nam, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Bình Thuận…

Rễ cây Khúc Khắc

Rễ cây Khúc Khắc

Rễ cây Khúc Khắc

Rễ cây khúc khắc được sử dụng làm dược liệu trong các bài thuốc Đông y. Rễ cây là rễ củ, còn được gọi trong y học với tên củ Kim Cang hay thổ phục linh.

Rễ cây hình trụ, hơi bẹt, từ khối chính có các nhánh phụ hoặc các chồi, các mấu có kích thước dài ngắn không đều nhau khoảng từ 5-22 cm, đường kính từ 2-7cm. Củ khúc khắc mà vàng nâu hoặc màu nâu đất, lồi lõm không bằng phẳng có hình dáng tựa như củ gừng. Từ thân củ chính mọc ra các rễ nhỏ, bền và cứng.

Cách thu hoạch, chế biến và bảo quản khúc khắc

Cây khúc khắc giờ đây được trồng nhiều để thu hoạch và sử dụng làm nguyên liệu trong Đông y. Cây được thu hái quanh năm, nhưng người dân thường thu hái vào mùa đông là tốt nhất.

Sau khi thu hái về, người ta loại bỏ các rễ con, chỉ lấy củ chính. Sau đó rửa sạch, phơi khô hoặc thái lát rồi phơi khô hoặc sấy khô. Củ khúc khắc được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh côn trùng, mối mọt.

Cây khúc khắc có tác dụng gì?

Thổ phục linh hay củ khúc khắc, củ kim cang có vị ngọt, ngạt, tính bình và được quy vào 2 kinh can và vị. Củ khúc khắc được sử dụng trong nhiều bài thuốc để chữa bệnh khác nhau:

  • Chữa bệnh vẩy nến
  • Tham gia vào việc điều trị các bệnh về xương khớp, nhức mỏi, tê bì chân tay. Củ khúc khắc có tác dụng mạnh gân, cường cốt, hay được dùng trong các bài thuốc điều trị thoái hóa cột sống.
  • Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, trị rôm sẩy, mụn nhọt, mẩn ngứa và có tác dụng tốt trong việc điều trị các bệnh về tim.
  • Điều hòa kinh nguyệt và chữa chứng đau bụng kinh. Hỗ trợ điều trị bệnh u nang buồng trứng.
  • Có tác dụng tôt trong việc điều trị các mặt bệnh ung thư như: u hạch, u bàng quang…
  • Sử dụng trong bài thuốc chữa đau thần kinh tọa.
  • Chữa các bệnh về phong thấp, lở loét ngoài da, giang mai, chân tay co quắp…

Tác hại của củ khúc khắc: hiện chưa có báo cáo hay nghiên cứu nào về tác hại của củ khúc khắc. Tuy nhiên, bệnh nhân cũng không nên tự ý mua và sử dụng của khúc khắc. Mọi việc sử dụng nên có sự hướng dẫn của bác sĩ hay thầy thuốc có chuyên môn.

Cây khúc khắc chữa bệnh gì?

Ta đã biết được cây khúc khắc có tác dụng gì ở trên rồi, sau đây sẽ là một vài bài thuốc cụ thể, điều trị bệnh bằng cây khúc khắc(thổ phục linh).

Cây khúc khắc chữa bệnh vảy nến

Cây khúc khắc chữa bệnh vảy nến

Cây khúc khắc chữa bệnh vảy nến

Nguyên liệu:

  • Thổ phục linh: 40-80g
  • Cây cải trời: 80-120g

Cách làm:

Lấy các nguyên liệu trên đem sắc với 500 ml cho cô cạn lại còn 300 ml, chia ra 3 lần, uống hết trong ngày. Bài thuốc này có hiệu quả rất tốt. Vó đến 80% bệnh nhân tại viện 108 đã chữa khỏi bệnh vảy nến bằng bài thuốc này.

Điều trị đau thần kinh tọa

Nếu hỏi cây khúc khắc trị bệnh gì thì nhiều người sẽ trả lời luôn đó là bệnh đau dây thần kinh tọa, bởi tác dụng và độ hiệu quả của nó. Bài thuốc này được thực hiện như sau:

Thổ phục linh 30g, dây đau xương , cây cỏ xước, tang ký sinh mỗi vị 20g, cốt toái bổ 10g. Mỗi ngày lấy 1 thang thuốc trên sắc uống, bệnh sẽ có chuyển biến tốt đẹp.

Trị tổ đỉa, nước ăn chân tay

Có 3 bài thuốc từ thổ phục linh có tác dụng đối với bệnh này:

  • Bài thuốc 1: thổ phục linh 40g, ké đầu ngựa, ý dĩ, tỳ giải 16g mỗi vị, sắc một thang thuốc này uống mỗi ngày.
  • Bài thuốc 2: Thổ phục linh, hạ thảo khô, ké đầu ngựa mỗi vị 50g. Vỏ núc nác, cây khổ sâm mỗi vị 30g, sinh địa 20g, dành dành 15g. Chế biến các vị thuốc trên thành dạng viên, mỗi ngày sử dụng khoảng 15-20g thuốc.
  • Bài thuốc 3: thổ phục linh 15g, cây sài đất 40g, kim ngân, sinh địa 20g mỗi vị, ké đầu ngựa 15g, cam thảo dây 15g. Mỗi ngày sắc 1 thang này uống trong vòng 5-7 ngày là thấy hiệu quả.

Chữa đau nhức xương khớp, phong thấp

Cây khúc khắc chữa đau nhức xương khớp, phong thấp

Cây khúc khắc chữa đau nhức xương khớp, phong thấp

Có rất nhiều bài thuốc để chữa bệnh này, bạn có thể tham khảo một trong 4 bài thuốc nổi bật sau đây:

  • Bài thuốc 1: Thổ phục linh 20g, hy thiên thảo, cỏ nhọ nồi 16g mỗi vị, cây ngưu tất, lá ngải cứu, thương nhĩ tử 12g mỗi vị. Đen các nguyên liệu trên sắc trong ấm thuốc, uống mỗi ngày 1 thang.
  • Bài thuốc 2: Thổ phục linh 20g, hy thiên thảo , ngưu tất, lá lốt mỗi vị 12g. Sắc thang thuốc này mỗi ngày 1 thang để uống.
  • Bài thuốc 3: Thổ phục linh 20g, cốt toái bổ 10g, thiên niên kiện, đương quy 8g mỗi vị, bạch chỉ 6g. Sắc thuốc này uống mỗi ngày 1 thang.
  • Bài thuốc 4: Thổ phục linh, cỏ trinh nữ, cà gai leo, cây cỏ xước, kê huyết đằng, rễ cỏ tranh 16g mỗi vị. Sắc bài thuốc trên uống mỗi ngày 1 thang.

Chữa giang mai, ngứa lâu không đỡ

  • Bài thuốc 1: thổ phục linh sao vàng 40g cùng 7 hạt bồ kết. Sắc với nhiều nước, uống thay nước hàng ngày.
  • Bài thuốc 2: Thổ phục linh 40g, hà thủ ô 16g, vỏ núc nác 16g, ké đầu ngựa 12g, gai bồ kết 8g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
  • Bài thuốc 3: Thổ phục linh 40g, vỏ núc nắc 30g, ké đầu ngựa, cam thảo dây mỗi vị 15g. Mỗi ngày uống 1 thang thuốc này.

Chữa chứng lở loét sâu vào xương và có mủ

Bài thuốc: thổ phục linh 40g, rau kinh giới 60g, thổ  phục linh, rung rúc, bồ cu vữ, tầm gửi cây dâu mỗi vị 40g. Rễ cà pháo 28g. Mộc thông, đỗ trọng, kim ngân hoa mỗi vị 12g, phòng phong 8g. Xạ can, lá táo mỗi vị 4g. Mỗi ngày uống 1 thang thuốc này. Mỗi thang sắc 2 lần uống hết trong ngày.

Ngoài các tác dụng trên cây khúc khắc hay thổ phục linh còn có tác dụng trong nhiều bài thuốc chữa trị bệnh khác, Các bạn nên đến các nhà thuốc hay bác sĩ tốt để được tư vấn kỹ càng. Các bài thuốc chữa bệnh có thể kể tên là:

  • Chữa nóng rát, đau nhức và nổi hạch 2 bên âm hộ
  • Chữa lao hạch
  • Làm thành thuốc rửa âm đạo
  • Chữa bệnh chân voi
  • Chữa viêm loét dạ dày, tá tràng.
  • Viêm họng hoặc viêm amidan cấp
  • Chữa các bệnh ngoài da, mẩn ngứa, nổi mề đay.
  • Chữa viêm cầu thận mãn tính
  • Chữa quai bị…

Cây khúc khắc ngâm rượu

Ngoài việc được chế biến thành các thang thuốc uống, một cách dùng khác của cây khúc khắc cũng được rất nhiều người sử dụng đó là cây khúc khắc ngâm rượu. Ngâm rượu lá cách làm hết sức đơn giản, lại phát huy được công dụng của thuốc một cách tối đa.

Cây khúc khắc ngâm rượu

Cây khúc khắc ngâm rượu

Tác dụng của củ khúc khắc ngâm rượu

Cũng giống như các bài thuốc từ cây khúc khắc, rượu khúc khắc cũng có nhiều tác dụng như:

  • Điều trị các chứng bệnh về xương khớp, thoái hóa xương khớp, đau thần kinh tọa, tê bì, nhức mỏi chân tay…
  • Cường kiện gân cốt, thanh nhiệt, giải độc.
  • Kích thích việc tiết mồ hôi, và chữa nhiều bệnh phụ khoa, nam khoa…

Cách ngâm rượu củ khúc khắc

Chuẩn bị:

  • Chuẩn bị 1kg củ khúc khắc, Chọn những củ khúc khắc lớn, đường kính từ 2, 5 cm trở lên, không chọn những củ non quá. Nên ngâm rượu luôn khi thu hái về, tránh để lâu quá sinh ẩm mốc, hư hỏng.
  • 5 lít rượu, nếu là rượu nếp thì càng tốt, nồng độ từ 38-45 độ, không chọn loại rượu nồng độ cao trên 45 độ.
  • Bình ngâm nên chọn bình thủy tinh hoặc bằng sành sứ lớn, không nên ngâm bằng bình nhựa vì có nhiều tác động không tốt.

Thực hiện:

  • Có 2 cách ngâm là ngâm nguyên củ và ngâm củ đã được thái lát.
  • Đối với ngâm nguyên củ thì bạn hình thức sẽ đẹp mắt, tuy nhiên những tinh chất trong khúc khắc không được thẩm thấu hết vào trong rượu hơn nữa hương vị cũng không ngon như khi thái lát.
  • Đối với cách ngâm thái lát, bạn thái mỏng củ ra rồi đem ngâm rượu, cách làm này cho hiệu quả cao nhất.
  • Rượu thành phẩm thu được có màu đen đậm.
  • Rượu khúc khắc thường có vị chát, vì thế bạn có thể thêm 3-4 quả la hán hoặc 300ml mật ong hoặc 3 lạng chuối hột để làm dịu vị, khiến dễ uống hơn.
  • Mỗi ngày uống 2 chén, mỗi lần 1 chén nhỏ trong bữa ăn. Uống dưới 100ml mỗi ngày, không sẽ phản tác dụng.

Giá bán củ khúc khắc

Giá bán củ khúc khắc

Giá bán củ khúc khắc

Giá của phục linh khô trên thị trường khoảng từ 120.000 – 155.000 VNĐ/kg khô.

Giá củ khúc khắc tươi rẻ hơn nhưng thường ít bán, mà thay vào đó là bán củ khô, vì bảo quản và vận chuyển dễ.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *