Chuyên đề Khoa học và Công nghệ
 
 Tạo bộ rễ cho Bon sai và cây cảnh

Chuyên đề 8 năm 2011: Tạo bộ rễ cho Bon sai và cây cảnh

Lê Hữu Thuận - Trưởng phòng Tư liệu thực hiện

Những cây bonsai nói chung, cây Mai nói riêng không phải ngẫu nhiên mà được bộ rễ nổi hoàn hảo để ta bằng lòng. Đa số nhờ bàn tay khéo léo của con người tạo tác thêm, chúng mới trở nên duyên dáng. Hy vọng bài viết này có thể giúp chút ít cho các bạn nắm bắt thêm phần kỹ thuật tạo rễ nổi cho cây kiểng.

Chuyende_2011_8.7

I. CÁCH THỰC HIỆN

Vào thời điểm gần cuối Đông (tháng 11 âm lịch) đến hết mùa xuân năm sau, thời tiết tương đối êm ả, ngớt mưa dần, ít nắng gắt, dịu trời mát đất thường nên làm công việc tạo rễ cây Mai, còn các tháng khác thì không nên, bởi nhiệt độ quá nóng, hay quá lạnh hậu quả không lường hết được!

1) Chuẩn bị các thứ cần thiết:

Dùng loại tre non, chẻ một số cọc bằng chiếc đũa con dài khoảng 10-20cm vót cạnh, cắt nhọn một đầu. Chẻ một số ghim bằng cỡ chân nhang dài 12cm vót cạnh, nhọn 2 đầu, xoắn ở giữa gập đôi lại. Chẻ một số lạc của lóng tre dài.

Vỏ trái dừa hoặc bèo (lục bình).

2) Thực hiện "một công ba việc":

Vừa sang chậu, vừa thay đất và vừa sắp xếp lại bộ rễ đối với những cây Mai đã được 2-3 năm tuổi. Xem đất ở chậu của nó không quá ướt hay quá khô tức là còn độ ẩm thì dễ dàng hơn.

Bứng cây cẩn thận, tránh đứt rễ nhất là những rễ cái dài, càng có lợi thế, nhẹ tay đưa ra ngoài, xoi bớt đất chỉ còn một ít thôi, tay nắm thân nâng, tay kia đỡ lấy rễ, lật ngược cho ngọn quay xuống. Như vậy bao nhiêu rễ lớn bé cũng xuôi theo. Sau đó đem đặt thuận trở lại vào giữa chậu trên lớp đất trồng, đồng thời dùng cọc cắm và lạt giữ cây cố định.

Chuyende_2011_8.8

Lấy nước xối vào gốc rồi chờ một lát, nước rút hết, rễ bày lộ rõ ra để cho ta sấp xếp lại. Banh những cái ngắn trải đều tại chỗ, những cái dài ở bên thừa để qua phía thiếu. Làm được rễ nào cắm cọc và ghim giữ cho nó nằm yên, khỏi bung về vị trí củ. Dùng đất bột khô rải vào, rồi đổ nước đầy chậu một lần nữa, nước sẽ làm đất bột chui tới tận cùng hang hốc. Tiếp theo lấp gốc. Cuối cùng sử dụng rễ bèo hoặc xơ dừa xé nhỏ phủ mặt châu, đề phòng khi tưới đất trôi

3) Riêng với cây to chậu lớn:

Nếu thấy bên nào bị thiếu rễ thì tưới nước nhiều lần hoặc đợi mưa đất mềm để dễ làm.

Moi đất chỗ bị trống rễ, rồi thò ngón tay trỏ xuống sâu dưới gốc thăm dò gặp rễ nào có khả năng rút được thì từ từ kéo lôi lên dần, khi thấy nó đã trồi hẳn thì lấp đất hố vừa moi. tiếp theo là banh sửa lại rễ và lấp đất.

Dùng nguyên mảnh vỏ dừa đem đập dập rồi úp tủ kín cái rễ ấy để bảo vệ cho nó được an toàn.

Nếu cảm thấy ngại lôi kéo sợ đứt rễ ta có thể làm theo cách sau vừa phụ thêm rễ cho cây chính vừa tạo ra cái u nần ở gốc.

Sử dụng cây phụ có thân tương ứng, bứng đem rửa hết đất và cắt tỉa nhánh cho gọn.

Moi đất ở gốc cây chính chỗ bị thiếu rễ, lấp đặt cây phụ vào, dùng lạt buộc hai thân chúng lại. Tiếp tục công việc sắp xếp rễ tương tự như trên.

Thời gian khoảng 3 tháng sau, cây phụ phát triển bình thường thì cắt bỏ toàn bộ phần trên, chỉ giữ lại một đoạn vừa đủ quấn vòng theo gốc chính.

Dùng 2 mảnh tre thật già 3 - 4cm, một mảnh đặt trực tiếp ngay đầu mối cây vừa cắt, mảnh thứ 2 đặt gián tiếp ở vị trí đối diện. Dùng dây kim loại choàng hai mảnh tre áp vào, buột 3 - 4 nuột, siết thật chặt bằng kiềm, để thật lâu.

Lưu ý: Lúc choàng 2 mảnh tre ép, nếu dây kim loại chạm sát vỏ thì chêm thêm một vài mảnh tre nữa tránh gây sẹo xấu! Mặt khác, về lâu dài những tược mọc bậy ở đoạn còn lại của cây phụ đừng cắt, cứ để dậy mà đè bẹp chúng sát mặt chậu, hoặc chỉ cắt bỏ đọt. Chừng nào biết chắc chắn hai cái thân ấy ăn khít với nhau thì bỏ các thứ bó buộc.

Nói tóm lại, cách thức tôi nêu có lẽ bất cứ ai nghe qua cũng làm được, chẳng khó vã lại không tốn kém gì mà lại hiệu quả. Thấy hay hay cái nghệ thuật tạo dưỡng. Chúc các bạn thành công.

II. CÁCH TẠO GỐC TO

Chuyende_2011_8.9

Vào khoảng năm 1993, chuyên gia cây cảnh Doug Philips nhận thấy có một số loài cây có đặc tính rễ và lá có thể liền với nhau như được ghép cành. Và rồi ông lợi dụng đặc điểm này để tạo gốc cây to từ nhiều cây nhỏ hay từ các cây trồng từ hạt.

Do khan hiếm các cây cổ thụ, cây thế lạ nên việc sở hữu những cây bon sai có gốc to là mơ ước của nhiều người chơi cây cảnh. Bạn có thể tham khảo bài viết này để tạo cho mình một gốc cây to, đẹp với những đường nét như ý mà không phải tốn quá nhiều thời gian như lẽ thông thường. Nếu đủ sáng tạo, bạn còn có thể tạo được một gốc cây với những đường nét không thua kém trong thiên nhiên.


Trong bài viết này, chúng ta tạm thời bỏ qua việc cân đối cành lá của cây. Một cây có gốc đẹp mà cành lá không cân đối thì cũng như người đẹp mà để đầu tóc rối bời vậy. Ở đây, chúng ta chỉ chú trọng đến việc tạo được một gốc cây to như ý một cách nhanh chóng mà thôi.

Một cây, tùy theo loại mà lớn nhanh hay chậm, có gốc nhỏ hay lớn. Để nuôi cây có gốc to rồi đốn bớt phần trên thì hơi uổng phí thời gian cũng như dinh dưỡng cây. Nếu dùng phương pháp cắt tỉa tạo nhiều cành gần gốc thì cây cũng bị ảnh hưởng về tăng trưởng phần nào, do bị cắt tỉa quá nhiều. Đó là chưa kể những giống cây bụi đẹp nhưng lại hiếm khi có được thân to.

Vào khoảng năm 1993, chuyên gia cây cảnh Doug Philips nhận thấy rằng: một số loài cây khi được trồng gần nhau có thể dính liền nhau như được ghép cành. Và rồi ông lợi dụng đặc điểm này để tạo gốc to từ nhiều cây nhỏ, hay từ các cây trồng bằng hạt. Một hai năm sau ông bắt đầu tiến hành trồng thử và dần dần hoàn thiện kỹ thuật.

Phương pháp này cơ bản là ghép nhiều cây nhỏ lại thành cây to, đồng thời vận dụng thêm việc chỉ dồn sức tăng trưởng của cây để tạo một cái khuôn của gốc.

Ưu điểm của kỹ thuật này: là tạo được gốc cây to theo ý muốn từ các cây con, thân nhỏ. Như trong ví dụ thì ông Doug Philips đã tạo được một gốc với đường kính khoảng 30 đến 40 cm. Khuyết điểm là cây gần như rỗng ruột và chưa có thử nghiệm nào về đường kính lớn nhất của gốc được tạo ra. Các bước thực hành khá đơn giản, chúng ta có thể theo dõi qua những tấm hình và chú thích sau đây:

Cây thích trồng từ hạt có lá mùa thu: Đẽo một gốc cây hay khúc gỗ nào đó làm đế cho mấy cây thích con bám vào. Có thể khắc trên đế gỗ này những đường xoắn ốc để ta dễ cố định thân cây con theo những rãnh này: Đặt cây con vào đế gỗ. Ta bắt đầu bằng việc cố định vài cây trước, để chúng chạy dọc theo đường xoắn ốc, thiết lập đường xoắc ốc cơ bản. Có thể chia đều phần gốc ra làm 3 phần, mỗi phần sẽ tạo một tán lá của tác phẩm sau này, rồi cho chúng chạy dọc theo đường xoắc ốc: Tiếp tục cố định các thân cây nhỏ lên phần đế gỗ. Các thân cây giúp tạo gốc mà không dùng để làm cành cây sau này sẽ được cắt bỏ sau khi các thân cây ăn liền với nhau:

Hoàn tất việc cố định các thân cây nhỏ đầy hết phần đế của gốc cây này mất khoảng 9 tiếng đồng hồ. Khâu này khá quan trọng, với việc cố định thân cây nhỏ bằng kẽm, dây thông thường mất khoảng 12 đến 18 tháng để các thân cây liền với nhau. Nếu dùng kẽm nhỏ, đặt các thân cây xoắn chặt với nhau hơn thì các thân cây nhỏ chỉ cần khoảng 6 đến 12 tháng để liền với nhau. Sau đó chúng ta có thể vô chậu liền hay trồng cây xuống đất:

Trồng cây xuống đất lại. Chú ý, với những thế thông thường và không có dụng ý đặc biệt, ta đừng bó nguyên chùm cây này đến tận ngọn, hãy để cành chỉa ra một số chỗ, mỗi chỗ một vài cành. Các cành này có thể giúp tạo dáng cho thân cây lớn sau này dễ dàng và tiết kiệm thời gian hơn:

Bứng cây lên vào năm thứ 2. Góc nhìn này từ phần đáy của đế ta có thể thấy rễ mọc đều xung quanh. Lần bứng này có thể được lợi dụng để lấy phần đế ra luôn hay để nó tự hủy:

Cắt tỉa, trồng trở lại với sự chỉnh hướng rễ cây tỏa ra xung quanh theo ý muốn. Thời gian này, các thân cây bắt đầu liền với nhau. Cây có thể được trồng thẳng dưới đất thêm một hoặc hai năm nữa.

Sang năm thứ ba, các thân liền với nhau tốt hơn.

Năm thứ năm: Chuẩn bị vô chậu có đường kính khoảng 50 cm.

Vậy là bạn đã có một cây bon sai với gốc to như ý, và điều đặc biệt là bạn đã rút ngắn được thời gian một cách đáng kể để sở hữu một cây bon sai tuyệt vời như vậy.

 

 

 
 
  
  
* Mời bạn góp ý nội dung bài viết. Chân thành cám ơn!
Kỹ thuật lão hóa cây bon sai
Kỹ thuật uốn tỉa cây thế
Một số kỹ thuật cơ bản khi chăm sóc cây kiểng
Một số mô hình nuôi cá lóc hiệu quả
Kỹ thuật nuôi và nhân giống cá lóc
Kỹ thuật nuôi cá Lóc Bông trong ao
Kỹ thuật nuôi cá lóc thương phẩm
Kỹ thuật nuôi cá lóc
Kỹ thuật ươm nuôi cá rô đồng và cách trị bệnh
Kỹ thuật nuôi cá rô đồng
  
Liên Kết
Lượt truy cập


TRANG CHỦ

THÔNG BÁO

TIN TỨC

LIÊN HỆ

CSDL CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT BỊ

 NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN

     THIẾT BỊ NÔNG THÔN

     CÔNG NGHỆ NÔNG THÔN

     PHIM KHOA HỌC - KỸ THUẬT

 NÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ

 CÔNG NGHỆ DOANH NGHIỆP

 TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

CHUYÊN ĐỀ

 CHUYÊN ĐỀ NÔNG NGHIỆP

 TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ PHÁT TRIỂN

 SÁNG CHẾ

VĂN BẢN PHÁP LUẬT

 SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

 THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

 BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

 CHÍNH PHỦ

Phiên bản Mobile Phiên bản Mobile Website

Facebook.com/techmartdanang.vn

Google+ Google+ ttttkhcndanang

Twitter Twitter @ttttkhcndanang

Twitter Kênh Youtube ttttkhcndanang


© TRUNG TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 51A Lý Tự Trọng - Thành phố Đà Nẵng
Điện Thoại & Fax (+84) 236 3.898.133
Email: ttttkhcndanang@gmail.com; ttttkhcn@danang.gov.vn